Buitenloper
Beginnen met hardlopen

Beginnen met hardlopen: zo houd je het vol

Begin met twee keer per week, wissel lopen af met wandelen en houd een tempo aan waarbij je nog kunt praten. Bouw rustig op, neem rustdagen serieus en werk naar een eerste 5 km toe.

Redactie Buitenloper ·

Begin met twee keer per week hardlopen, met minimaal twee dagen hardlooprust ertussen, en wissel lopen af met wandelen. Bouw pas daarna op naar meer trainingen en houd een tempo aan waarbij je nog kunt praten. Wie dat een paar weken volhoudt, merkt dat de wandelstukken korter worden en de loopstukken vanzelf langer.

Dit artikel gaat over volhouden: hoe vaak je loopt, hoe je eerste keer eruitziet, wat je nodig hebt en hoe je de eerste weken zonder gedoe doorkomt. Wil je meteen weten wat je per training doet, volg dan ons hardloopschema voor beginners. Dat schema brengt je in zes weken van nul naar dertig minuten aaneengesloten lopen.

Trainingsschema: Van 0 naar 5 kilometer (6 weken)

Hoe vaak per week loop je als beginner?

Twee keer per week is het advies voor wie net begint. Sportzorg.nl gaat in zijn beginnersschema's uit van twee trainingen per week met minimaal twee dagen hardlooprust ertussen. Een extra training mag, maar loop niet meer dan drie keer per week.

De Hartstichting geeft hetzelfde startpunt: begin met twee keer per week en bouw daarna op naar drie of maximaal vier keer. Door rustig op te bouwen went je lichaam aan de beweging. Op de dagen ertussen kun je wel andere sporten doen.

Waarom die rustdagen ertoe doen

Je lichaam heeft tussen twee trainingen tijd nodig om te herstellen. Juist in de eerste weken voelt het verleidelijk om vaker te gaan, omdat het goed gaat. Toch is een vast ritme van twee of drie looptrainingen met rust ertussen de basis waarop je verder bouwt.

Een praktisch ritme met twee trainingen is bijvoorbeeld dinsdag en zaterdag. Kies dagen die in je week passen. Een schema dat je agenda niet aankan, houd je niet vol.

Hoe lang en hoe ver loop je de eerste keer?

De eerste keer loop je kort en vooral met pauzes. Denk in minuten, niet in kilometers. Sportzorg.nl werkt met afwisseling van hardlopen en wandelpauzes, bijvoorbeeld één minuut hardlopen en daarna drie minuten wandelen. In ons schema beginnen de eerste trainingen ook met blokken van een minuut lopen, afgewisseld met wandelen.

Begin elke training met vijf minuten stevig wandelen als warming-up en sluit af met vijf minuten rustig wandelen. Sportzorg.nl adviseert allebei, de Hartstichting noemt de vijf minuten stevig wandelen vooraf. Heb je lange tijd niet gesport, dan raadt de Hartstichting aan om de eerste paar weken bij stevig wandelen te houden en pas daarna korte stukjes hardlopen toe te voegen.

Welk tempo is goed?

Langzamer dan je denkt. Je zit goed als je tijdens het lopen nog een gesprek kunt voeren. Raak je buiten adem, dan ga je te snel. Sportzorg.nl zegt het zo: focus niet te veel op een bepaalde snelheid, maar loop in een tempo waarin je nog kunt praten.

Thuisarts.nl geeft een vergelijkbare toets voor bewegen in het algemeen. Zodra je stopt met bewegen, moet je weer normaal kunnen praten. Lukt dat niet, dan heb je te hard bewogen. Begin rustig en ga daarna langzaam steeds iets meer doen.

Heeft één keer per week zin?

Ja, één keer lopen is beter dan niet lopen, maar de adviezen voor beginners en voor gezond bewegen gaan uit van meer dan één keer per week. De Beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad beginnen met de zin "Bewegen is goed, meer bewegen is beter."

Volgens diezelfde richtlijnen beweeg je als volwassene minstens 150 minuten per week matig intensief, verspreid over meerdere dagen. Daarnaast doe je minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten, en voorkom je veel stilzitten. Thuisarts.nl noemt als voorbeelden van spier- en botversterkend bewegen oefeningen, krachttraining, traplopen en fitness.

Lukt het een week maar één keer? Thuisarts.nl is daar nuchter over: lukt het niet om zoveel te bewegen als in de adviezen staat, beweeg dan zoveel als je kunt, want elke beweging helpt. Wandelen of fietsen op de andere dagen telt ook mee, zodat je toch over meerdere dagen in beweging bent.

Wat heb je nodig om te beginnen?

Weinig. Goede hardloopschoenen zijn het enige waar je echt niet op moet bezuinigen. Sportzorg.nl noemt een goed trainingsschema en goede hardloopschoenen een must voor wie helemaal nieuw is in het hardlopen.

Hardloopschoenen

De Hartstichting adviseert schoenen die lekker zitten en je voeten ondersteunen. Twijfel je, ga dan naar een hardloopspecialist voor advies. In ons overzicht van hardloopschoenen vind je meer over het kiezen van een schoen die bij jou en je ondergrond past.

Kleding en zichtbaarheid

Voor kleding heb je om te beginnen geen speciale uitrusting nodig. Sportkleding die je al hebt is voor de eerste trainingen vaak genoeg. Welke laag je bij welke temperatuur draagt, staat in hardloopkleding per temperatuur. Loop je na werktijd, dan is het nu vaak al donker; lees dan ook hardlopen in het donker.

Een plan

Het derde dat je nodig hebt is een plan. Zonder schema ga je snel te hard of te lang. Een vast schema met twee of drie trainingen per week neemt die beslissing voor je en laat precies zien wanneer je een stap verder kunt.

Hoe voorkom je blessures in de eerste weken?

Door rustig op te bouwen, op tijd rust te nemen en goed te letten op pijn. Dit gaat over voorkomen. Heb je al klachten, dan hoort daar advies van een arts of fysiotherapeut bij, niet een blogartikel.

Bouw geleidelijk op

Volgens Sportzorg.nl breid je als beginner eerst de duur van de training uit voordat je de intensiteit verhoogt. Dus eerst langer lopen, en pas later sneller.

Onderzoek onder beginnende lopers wijst in dezelfde richting.

In een Deense studie van Nielsen en collega's volgden onderzoekers 874 beginnende hardlopers een jaar lang. Wie de wekelijkse afstand in twee weken met meer dan 30 procent verhoogde, leek vatbaarder voor blessures die met afstand te maken hebben dan wie minder dan 10 procent verhoogde. Het was een verkennende studie en het verschil was niet statistisch significant. De onderzoekers concluderen toch dat beginners er verstandig aan doen hun wekelijkse afstand met minder dan 30 procent per week te verhogen. Meer onderzoek is nodig om dat te bevestigen.

Gebruik een pijnschaal

Sportzorg.nl werkt in zijn beginnersschema's met een pijnschaal van 1 tot 10. Een 1 staat voor praktisch geen klachten, een 10 voor de meest ondraaglijke klachten. Je beoordeelt je klachten na een half uur lopen:

  • Scoor je een 2 of lager, dan ga je door naar de volgende training in het schema.
  • Scoor je een 3, dan herhaal je dezelfde training.
  • Scoor je een 4 of hoger, dan begin je opnieuw bij het begin van het schema, om verergering van klachten te voorkomen.

Loop in ieder geval nooit door de pijn heen, schrijft Sportzorg.nl. Blijft de pijn bestaan, dan adviseert Sportzorg.nl langere tijd rust van twee tot drie weken, actief blijven in minder belastende sporten zoals wandelen, fietsen en zwemmen en daarna, als de pijn er nog is, advies van een (sport)arts of (sport)fysiotherapeut.

Wanneer bel je de huisarts?

Spierpijn na het sporten is volgens Thuisarts.nl meestal niet erg. Krijg je ineens een stekende pijn, stop dan of doe rustiger aan tot de pijn weg is. Thuisarts.nl raadt aan de huisarts te bellen als je bij bewegen of sporten benauwd bent of moeilijk ademt, een piepend geluid hoort bij het ademhalen, pijn op de borst hebt of last krijgt van je gewrichten. Twijfel je of hardlopen goed voor je is, bespreek dat dan met je huisarts. Die kan je zo nodig doorverwijzen, bijvoorbeeld naar een sportarts.

Wanneer ben je klaar voor je eerste 5 km?

Een goed moment is als je dertig minuten aaneengesloten rustig kunt hardlopen. Voor veel beginners is dat ongeveer 4 tot 5 kilometer, dus een 5 km ligt dan binnen bereik. Daar werkt ons hardloopschema voor beginners naartoe: zes weken, drie trainingen per week van twintig tot veertig minuten, met minimaal één rustdag tussen twee trainingen. Lukt een week niet, dan mag je die week gewoon herhalen.

Een wedstrijd op de kalender helpt om vol te houden. Je hebt een datum, een reden om de schoenen aan te trekken en een moment om naar toe te werken. Begin je nu met het schema, dan ben je rond eind december klaar, en passen wedstrijden in januari goed als eerste doel.

Komende 5 km-wedstrijden

Alle 5 km-wedstrijden

Twee voorbeelden met een 5 km-afstand: de Duin- en Strandloop Katwijk op 23 januari 2027 in Katwijk aan Zee, een crossloop, en de Halve Marathon Zoetermeer op 24 januari 2027 in Zoetermeer, een wegwedstrijd waar je ook 5 km kunt lopen. Meer wedstrijden vind je in de hardloopkalender voor 5 km.

Loop je eerste 5 km in je praattempo, net als op je trainingen. Het doel is uitlopen, niet een tijd. Daarna kun je verder met het schema van 5 naar 10 kilometer, of gewoon blijven lopen in het ritme dat je nu hebt opgebouwd.

Veelgestelde vragen

Hoe snel moet ik lopen als beginner?

Zo rustig dat je tijdens het lopen nog een gesprek kunt voeren. Raak je buiten adem, dan ga je te snel.

Is spierpijn na de eerste training erg?

Spierpijn na het sporten is volgens Thuisarts.nl meestal niet erg. Krijg je een plotselinge stekende pijn, stop dan of doe rustiger aan tot de pijn weg is.

Moet ik een warming-up doen voor een korte training?

Ja. Sportzorg.nl en de Hartstichting adviseren om elke training te beginnen met vijf minuten stevig wandelen.

Mag ik op mijn rustdagen wel iets anders doen?

Ja, op de dagen tussen je looptrainingen kun je andere sporten doen. De Beweegrichtlijnen adviseren daarnaast minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten.

Wat doe ik als ik een training mis?

Pak het schema gewoon weer op. In ons beginnersschema mag je een week herhalen als dat nodig is.

Klopt er iets niet? Laat het ons weten.